چک یا سفته

برای خیلی ها پیش اومده که بین انتخاب چک و سفته مانده اند که کدوم انتخاب کنند که در این پست قصد نشان دادن راه بهتر داریم

اگر قصد انجام معامله ایی را دارید و بین گرفتن سفته و چک حق انتخاب دارید

بهتر است چک را قبول کنید
زیرا برای صادر کننده چک بلامحل :

حبس ۶ ماه تا دو سال در نظر گرفته شده

شکایتی که از صادر کننده چک میشود

شکایت کیفری است در حالی که طرح دعوی سفته جنبه حقوقی دارد .

در ادامه توضیحات بیشتر و کاملتری از چک و سفته خواهیم داشت :

سفته چیست ؟

سفته سندی است که به سبب آن امضاکننده تعهد می‌دهد در موعد مقرر یا عندالمطالبه، مبلغی را در وجه حامل یا فرد معین یا به حواله‌کرد او بپردازد

چک چیست ؟

چک نوشته ای است که به موجب آن صادر کننده وجوهی را که نزد محال علیه(بانک) دارد كلا یا بعضا مسترد يا به ديگري واگذار مي نمايد.
بنابر تعریف فوق، چک سند انتقال وجه است و در هر چک حداقل سه نفربه شرح ذیل دخیل می باشند:
• کسی که چک را صادر می کند
• کسی که چک عهده او صادر می شود(بانک)
• کسی که وجه چک را دریافت می نماید(ذينفع)

انواع چک ها :

۱-چک عادی
چکی می باشد که صاحب حساب صادر می کند و به طلبکار خود یا ساير افراد مي دهد. دارنده چك يعني كسي كه چك به نام او صادر شده است با مراجعه به بانك مي تواند وجه آنرا وصول كند . اين چكها چندان قابل اعتماد و اطمينان نيست و اعتبار آن صرفا اعتبار صاحب حساب است . بنابراين بايد سعي كرد فقط از كساني چك قبول كرد كه قابل اطمينان باشند.

۲-چک تایید شده
چک تایید شده به این صورت است که به محض صدور چک، بانک با بلوكه كردن مبلغ آن در حساب جاری شخص صاحب چك، مبلغ را براى گيرنده(ذينفع) تضمين مي كند.

۳-چک تضمین شده
چکی است که توسط بانک به عهده همان بانک صادر می شود و پرداخت وجه آن توسط بانك تضمین می شود ، برخلاف چكهاي عادي كه توسط صاحب حساب صادر مي شود. بنابراين هر فردي مي تواند از بانك تقاضاي چك تضمين شده بنمايد . اين چكها كاملا مطمئن و قابل اطمينان هستند و با مراجعه به هر يك از شعب بانك صادر كننده در سراسر كشور قابل وصول هستند طبق قانون چكهاي تضمين شده قابل توقيف و مسدود شدن نمي باشند.
۴-چک مسافرتی
چکی است که توسط بانک صادر می شود و وجه آن در هر یک از شعبه های آن بانك يا توسط كارگزاران بانك پرداخت مي گردد. مبلغ چك مسافرتي روي آن قيد مي شود. اين نوع چكها براي جلوگيري از حمل و نقل پول بسيار مفيد است و قابل اطمينان هم مي باشد.

نکته:
   چک آزاد(آمنیبوس): اگر دارنده حساب ، دسته چک خود را همراه نداشته باشد می تواند از بانک تقاضا کند یك برگ چك عمومی آزاد ( امنيبوس) در اختيار او بگذارند. اين چك مانند چك عادي به جريان گذاشته مي شود ولي به هيچ عنوان ظهر نويسي و يا انتقال نمي پذيرد.

محکومیت های صدور چک بلا محل
در موارد زیر طبق ماده ۷ قانون صدور چک بزهکار صدور چک بلامحل به مجازات های زیر محکوم خواهد گردید:
• چنانچه مبلغ مندرج در متن چک کمتر از ۱۰.۰۰۰.۰۰۰ریال باشد به حبس تا حداکثر شش ماه محکوم خواهد شد.
• چنانچه مبلغ مندرج در متن چک از ۱۰.۰۰۰.۰۰۰ ریال تا ۵۰.۰۰۰.۰۰۰ ریال باشد از ۶ ماه تا یکسال حبس محکوم خواهد شد.
• چنانچه مبلغ مندرج در متن چک ۵۰.۰۰۰.۰۰۰ ریال بیشتر باشد به حبس از یکسال تا دو سال و ممنوعیت از داشتن دسته چک به مدت دو سال محکوم خواهد شد و در صورتيكه صادركننده چك اقدام به صدور چك هاي بلامحل نموده باشد مجموع مبالغ مندرج در متون چك ها ملاك عمل خواهد بود.
اجزای چک
هر چک از اجزای ذیل تشکیل شده است:
۱-کلمه چک در متن
۲-محل صدور
۳-تاریخ صدور
۴-بانک محال علیه
۵-شعبه بانک محال علیه
۶-شماره ردیف چک
۷-مبلغ چک(عددی)
۸-مبلغ چک(حروفی)
۹-ذینفع چک
۱۰-شماره حساب
۱۱-نام و نام خانوادگی صاحب حساب
۱۲-محل امضا صاحب حساب

توضیحات کامل در موردد تفاوت های چک یا سفته

 

به گزارش گروه حقوقی و قضایی خبرگزاری میزان به نقل از روزنامه حمایت، سفته سندی است که به سبب آن امضاکننده تعهد می‌دهد در موعد مقرر یا عندالمطالبه، مبلغی را در وجه حامل یا فرد معین یا به حواله‌کرد او بپردازد. سفته علاوه بر امضا یا مهر متعهد باید مشخص‌کننده مبلغ تعهدشده، گیرنده وجه و تاریخ نیز باشد.
دکتر محمد دمیرچیلی، حقوقدان و استاد برجسته حقوق تجارت در پاسخ به اینکه گاهی این پرسش میان افراد جامعه مطرح می‌شود که برای ضمانت دریافت طلب خود، بهتر است از بدهکار سفته دریافت کنند یا چک اظهار کرد: به نظر می‌رسد در مواردی که طلبکار قصد انتخاب یکی از اسناد تجاری سفته یا چک را بابت ضمانت طلب خود، از بدهکار دارد، از طرف مقابل خود چک دریافت کند، بهتر است زیرا در صورتی که فردی بدهکار در آینده از پرداخت بدهی خود امتناع کند، راحت‌تر می‌تواند به حق خود برسد.
وی ادامه داد: البته در صورتی که فرد طلبکار چک را از شرکتی دریافت کند به این معنا که صادرکننده چک، مدیران یک شرکت باشند و چک برگشت بخورد، مدیری که چک را صادر و آن را امضا کرده است، همراه با خود شرکت دارای مسئولیت حقوقی است و مسئولیت کیفری چک نیز متوجه مدیر خواهد بود. این موضوع بدین معناست که علاوه بر شرکت، مدیری که چک را امضا کرده است، نیز مسئولیت تضامنی خواهد داشت و مسئولیت کیفری نیز متوجه او خواهد بود.
منتفی بودن مسئولیت کیفری در مورد صادرکنندگان سفته
این استاد حقوق تجارت اضافه کرد: این موضوع در حالی است که مسئولیت کیفری، در خصوص سفته کاملا منتفی است و در مورد مسئولیت حقوقی نیز باید گفت مدیری که سفته را از طرف شرکت صادر می‌کند، شخصا مسئولیتی ندارد. در حقیقت، این مورد از جمله مزایایی است که قانونگذار برای صادرکننده چک قائل شده اما برای صادرکننده سفته قائل نشده و به همین دلیل است که پیشنهاد می‌شود افراد برای ضمانت دریافت طلب خود، از بدهکارشان چک دریافت کنند.
وی گفت: همچنین در مورد بانک‌هایی که در قبال دریافت سفته، به شرکت‌ها تسهیلاتی از قبیل وام پرداخت می‌کنند، علاوه بر اینکه مدیر شرکت به عنوان نماینده شرکت متعهد، سفته را امضا می‌کند، همین شخص پشت سفته را نیز به عنوان ضامن و بابت ضمانت، امضا خواهد کرد. چنین اقدامی به این دلیل انجام می‌شود که اگر وجه سفته درآینده پرداخت نشد، بانک بتواند علیه آنها طرح دعوی کند.
دمیرچیلی افزود: این در حالی است که اگر بانک، از شرکت چک در اختیار داشت، نیازی به گرفتن امضای پشت چک به عنوان ضامن وجود نداشت و طبق ماده 11 قانون صدور چک، نماینده قانونی شرکت که همان مدیر شرکت است، به صرف امضای آن، مسئولیت تضامنی پیدا می‌کرد.
چک وسیله پرداخت نقدی است؛ نه ضمانت
وی با بیان اینکه در مناقصه‌ها و مزایده‌های دولتی نیز از سفته به عنوان تضمین استفاده می‌شود، عنوان کرد: این موضوع به این معناست که قانونگذار این اجازه را داده که از سفته به عنوان تضمین نیز استفاده شود اما در خصوص چک، قانونگذار چنین اجازه‌ای را نداده زیرا چک وسیله پرداخت نقدی است و موضوع تضمین هنگامی مطرح می‌شود که قرار است بدهی با وعده پرداخت و در وعده پرداخت شود.
این حقوقدان به دلیل دیگر رایج‌تر بودن چک به عنوان یکی از اسناد تجاری اشاره و بیان کرد: اگر فردی قصد صدور سفته بابت بدهی خود را داشته باشد، باید مالیات تعلق‌گرفته به آن را نیز که در قیمت آن لحاظ شده است، بپردازد. در حالی که یک برگ چک صرف نظر از اینکه قرار است چه مبلغی بر روی آن نوشته شود، ارزش ریالی ثابتی دارد و لازم نیست صادرکننده آن، حق تمبر یا مالیاتی بابت آن بپردازد. در حقیقت استفاده از سفته برای صادرکنندگان این سند تجاری بسیار گران تمام می‌شود و به همین دلیل، اگر فردی چک در اختیار داشته باشد، به هیچ عنوان به سراغ صدور سفته نمی‌رود.
امضای پشت سفته به دو اعتبار ظهرنویسی به معنای خاص و ضمانت
وی با بیان اینکه به دو اعتبار ظهرنویسی به معنای خاص و ضمانت، ممکن است پشت سفته امضا شود، اظهار کرد: به صرف یک امضا در پشت سفته ممکن است ظهرنویسی صورت گرفته یا ضمانت اتفاق بیفتد اما آثار قانونی این دو امضا که در ظاهر با هم یکی است، ممکن است با هم تفاوت داشته باشد.  این استاد حقوق تجارت ادامه داد: این موضوع به این معنا است که اگر سفته در موعد قانونی 10 روزه واخواست نشده یا در موعد قانونی علیه مسئولان آن سند اقامه نشود، اگر امضای صورت‌گرفته به عنوان ظهرنویسی تلقی شود، دارنده کاهل سفته، حق مراجعه به صاحب امضا یعنی ظهرنویس را ندارد و نمی‌تواند وجه سفته را از وی مطالبه کند. این در حالی است که اگر امضا به عنوان ضمانت انجام شده باشد، دارنده حق مراجعه به ضامن را خواهد داشت.
لزوم درج عبارت ضمانت
دمیرچیلی تاکید کرد: یکی از مشکلاتی که در مورد سفته وجود دارد، تشخیص این موضوع است که امضا کننده به چه عنوانی پشت سفته را امضا کرده است. به عنوان ضامن یا ظهرنویس؟ به همین دلیل توصیه می‌شود اگر شخصی می‌خواهد از دیگری به عنوان ضامن پشت سفته، امضا بگیرد، در همان زمان بر این موضوع تاکید داشته باشد که ذیل امضا عباراتی مانند «به عنوان ضامن» یا «ضمانت می‌کند» یا «پرداخت وجه این سفته را تضمین می‌کنم» و عبارات مشابه را حتما درج کند.  زیرا معنای ضمانت را می‌رساند و اگر در آینده صادرکننده سفته تکلیف قانونی خود را انجام نداد، شخصی که ضامن است نمی تواند مدعی شود که من به عنوان ظهرنویس امضا کرده‌ام و نه ضمانت.